Friedrichstadt-Palast'ı ziyaret etmeye değer mi?

Kırmızı kadife koltuklar, aynalı fuayeler ve o kadar geniş bir sahne ki gözlerinizin alışması biraz zaman alıyor. Friedrichstadt-Palast’a girmek, bir tiyatroya girmekten çok, gösteri için özel olarak tasarlanmış bir makineye adım atmak gibi bir his uyandırıyor. Işıklar söndüğünde, ortamdaki hava bir anda nazik bir bekleyişten tam bir duyusal deneyime dönüşür.

Bu mekan, tek bir amaca hizmet etmek üzere en geniş ölçekte tasarlanmıştır: diyalog yerine dans, akrobasi, müzik ve haute couture düzeyinde tasarımın duyguyu aktardığı görsel tiyatro niteliğindeki revü gösterileri. Bu hırs, her bir kamera açısında, hızlı kostüm değişimlerinde ve kusursuz bir şekilde senkronize edilmiş toplu sahnelerde kendini gösteriyor.

Sonuç, anlatımdan çok teslimiyetle ilgilidir. Aklınızda kalacak olan şey, dünyanın en büyük tiyatro sahnesinde düzinelerce sanatçının kusursuz bir düzen içinde hareket etmesini izlerken, Berlin’in hâlâ bu türden çekinmeden sergilenen ihtişama yer ayırdığını fark etmenin verdiği his olacaktır.

Sessiz, olay örgüsü ağırlıklı dramaları tercih ediyorsanız ya da yüksek tempolu, görsel açıdan yoğun dizileri bunaltıcı buluyorsanız bu diziyi es geçin.

Friedrichstadt-Palast’ın kısa tarihi

• 1919: Berlin’de büyük ölçekli tiyatro gösterileri için inşa edilen, Schiffbauerdamm’da Max Reinhardt’ın “Grosses Schauspielhaus” adıyla ilk binası açıldı.
  
• 1947: İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ve birkaç kez kullanım amacının değişmesinden sonra, bina Friedrichstadt Palast adını alır.
  
• 1980: Yapısal sorunlar nedeniyle eski Palast kapanmak zorunda kalır ve bu tarihi binadaki gösteriler sona erer.
  
• 1984: Günümüzdeki Friedrichstadt Palast, Friedrichstrasse'de geniş ve modern bir sahneye ve yaklaşık 1900 koltuğa sahip olarak açılır.
  
• 1990'dan sonra: Yeniden birleşmiş Berlin, Palast'ı amiral gemisi revü tiyatrosu olarak korur ve yeni büyük ölçekli prodüksiyonlara yatırım yapar.
  
• Bugün: Berlin’in en çok ziyaretçi çeken tiyatro mekanı olmaya devam ediyor ve yılda 500.000’den fazla misafir ağırlıyor.

Bunu kim inşa etti?

Palast’ın kökenleri, Hans Poelzig tarafından yeniden tasarlanan bir binada 1919 yılında ilk “Grosses Schauspielhaus”u açan tiyatro vizyoneri Max Reinhardt’a dayanmaktadır. Onların hedefi, devasa ölçekte bir demokratik gösteri yaratmaktı: geniş izleyici kitlelerine yönelik ciddi tiyatro eserleri; mimari ve atmosferin de gösterinin bir parçası olarak sahnelendiği eserler.

Günümüzdeki Friedrichstadt-Palast, mimar Manfred Prasser tarafından tasarlanan ve 1984 yılında açılan, Doğu Almanya’nın prestijli bir projesiydi. Bu yapı, revü gösterilerinin hâlâ görkemli, teknik açıdan gelişmiş ve halka açık olabileceğini, bir eğlence mekanı olduğu kadar kültürel bir ifade biçimi de olabileceğini kanıtlamak amacıyla inşa edildi.

Friedrichstadt-Palast’ın Berlin kültüründeki yeri

Friedrichstadt-Palast, sıradan bir turistik gece eğlencesi olmamasından dolayı sıra dışıdır. Bu mekan kamuya aittir ve seyircilerin büyük bir kısmı hâlâ Berlin’den gelmektedir; bu da mekanın şehirdeki konumuna dair çok şey ifade etmektedir. Bu destek, yapımların teknik açıdan iddialı kalabilmelerine rağmen standart bilet fiyatlarının nispeten uygun seviyede kalmasının nedenini de açıklamaya yardımcı oluyor. Uygulamada, Palast hem ziyaretçilere yönelik bir deneyim hem de yerel bir kültür kurumu olarak işlev görmektedir; Avrupa’da hâlâ bu ölçekte revü gösterileri sahneleyen sayılı mekanlardan biridir.